Do 1972 roku zmarłych z Teno Alto znoszono do Buenavisty pieszo. Na płaskowyżu nie było ani cmentarza, ani drogi. Mężczyźni nieśli ciało ścieżką tak wąską, że szło się nią gęsiego, w jednej z dwóch wspólnych skrzyń, większej dla dorosłych i mniejszej dla dzieci. Do właściwej trumny przekładano je dopiero na dole, około 700 metrów niżej. Zwyczaj skończył się razem z otwarciem drogi, a skrzynie stoją do dziś w grocie u stóp Roque de la Cruz.
Teno, północno-zachodni kraniec wyspy, to masyw sprzed około 6-7 milionów lat, drugi po Adeje najstarszy fragment Teneryfy. Masyw chroni Park Wiejski Teno, liczący ponad 8 tysięcy hektarów. Ten przewodnik zaczyna się w miasteczku u podnóża gór i prowadzi na cypel z latarnią. Potem idzie w górę, przez rolniczą dolinę El Palmar, Mascę nad wąwozem i płaskowyż Teno Alto, aż do lasu na grzbiecie, który zbiera wodę z chmur.
Kościół Nuestra Señora de los Remedios zaczęto budować w 1513 roku, a jego wnętrze ma niewiele ponad dwadzieścia lat. Po południu 22 czerwca 1996 roku, w trakcie ćwierćfinału Euro 96 Hiszpania-Anglia, ogień z zakrystii strawił rzeźbiony strop, barokowy ołtarz i zbiór sztuki sakralnej. Ocalały mury, wieża i jedna figura, święta Cecylia. Odbudowa trwała osiem lat, a kościół otwarto ponownie w czerwcu 2004 roku.

Ulice wokół kościoła tworzą regularną siatkę, której plan sięga XVI wieku. Od 2005 roku cały ten układ jest chronionym zespołem zabytkowym. Sercem jest Plaza de los Remedios z kioskiem pośrodku, na którym odbywają się koncerty, i stolikami kawiarni pod jego daszkiem. Buenavista jest ostatnim miasteczkiem na drodze wzdłuż północnego wybrzeża, a jej gmina w 80 procentach leży na obszarach chronionych. Za nią asfalt rozchodzi się już tylko w góry i na cypel.
Wybrzeże na wschód od miasteczka wygląda zupełnie inaczej niż stary plac. Około czterech kilometrów od centrum, nad czarną lawą, stoi Faro de Buenavista, latarnia, która weszła do służby w 1997 roku. Ma 40 metrów i dwie betonowe wieże na wspólnej podstawie. Od strony morza biegnie otwarta spirala schodów, więc z daleka latarnia przypomina bardziej rzeźbę niż wieżę. Nadmorska ścieżka prowadzi do niej z Los Silos. Kilkaset metrów przed latarnią mija El Rayo, suchy zapadnięty otwór w brzegu, przez którego kamienny łuk widać ocean.
Do tego miejsca zachodni kraniec wyspy jest jeszcze nadmorską równiną, z placem przy kościele i lawowym brzegiem kilkadziesiąt metrów nad wodą. Miasteczko, kościół z historią pożaru i nadmorski szlak do latarni mają osobne relacje.
Najdalej wysunięty na zachód punkt Teneryfy jest miejscem, do którego nie wolno dojechać własnym autem. Ruch na drodze TF-445 ograniczono w 2017 roku, a dziś na cypel wjeżdża się autobusem z Buenavisty albo taksówką. Gmina uzasadnia to od lat tak samo, czyli ochroną szczególnie kruchego terenu i wygodą odwiedzających.

Sama droga jest częścią wycieczki. Kilka kilometrów asfaltu trzyma się urwiska nad oceanem, zanim zejdzie na płaski, lawowy cypel. Na jego końcu stoi biało-czerwona wieża z 1978 roku. Pierwsze światło zapalono tu jednak już 7 października 1897 roku, a dawny budynek latarni z domem latarnika przekazano gminie.
Na przylądku ocean otacza ląd z trzech stron, a za plecami wznosi się masyw. Po południowej stronie zaczynają się klify Los Gigantes. Z cypla widać je z boku, na całej długości. Przy przejrzystym powietrzu za oceanem widać też La Gomerę.

Zdjęcia z galerii przylądka powstały pod koniec kwietnia, gdy woda w zatoczkach między lawowymi skałami była turkusowa i przejrzysta do dna. Latarnię i te zatoczki pokazują z bliska.
Przylądek ma osobną relację, z przejazdem autobusem 369 i powrotem drogą nad oceanem. Klify, które zaczynają się na południe od niego, opisuje przewodnik po Los Gigantes, oglądający je z miasteczka, z łodzi i z wąwozu.
Z Buenavisty droga TF-436 skręca w głąb gór i po kilku kilometrach wjeżdża do doliny El Palmar. Jej szerokie, żyzne dno to dzieło miejscowego wulkanu, którego lawa zatarasowała dawny wąwóz. Dziś leżą na nim tarasy uprawne i rozproszone osady, od El Palmar z kościołem po Las Portelas, Las Lagunetas i Las Cuevas.

Nad Las Cuevas sterczy stożek, który wygląda, jakby ktoś przeciął go nożem. W latach 60.-80. XX wieku wybierano z niego picón, lekki wulkaniczny grys, i z jednego wzgórza zostało kilka rdzawych żeber ze ściętymi ścianami. Na placu przy wjeździe do El Palmar stoją z kolei brązowe figury tancerzy, grajków i rogatego diabła. Upamiętniają Baile de las Libreas, obrzędowy taniec doliny o niepewnym, dawnym rodowodzie, w którym dobro walczy ze złem, a diabły na końcu płoną.
Dolina leży w pasie wysokości, w którym na północnych stokach wyspy tworzy się morze chmur, i w pochmurny dzień znika w nich jej górna część. Kadr z Las Lagunetas powstał właśnie w taki dzień, na początku kwietnia, gdy chmura wisiała nisko nad tarasami.

Wyżej TF-436 wspina się serpentynami na grzbiet Baracán. Przy drodze, na wysokości około 800 metrów, leży Mirador Altos de Baracán. Na północ widać z niego dolinę El Palmar, a na południowy zachód wąwozy schodzące ku oceanowi, z La Gomerą na horyzoncie.

Dolinę najlepiej poznać pieszo, pętlą z placu w El Palmar, a z góry pokazuje ją Mirador Altos de Baracán. Oba miejsca mają własne relacje z 2026 roku.

Za grzbietem Baracán TF-436 zjeżdża do Maski, wsi na wysokości około 680 metrów. Nie ma ona zwartej zabudowy, tylko kilka przysiółków rozsianych po skalnych grzbietach, a sercem jest plac z osiemnastowieczną kaplicą w La Piedra. Drogą jest stąd znacznie bliżej do Santiago del Teide niż do Buenavisty, a mimo to wieś należy do gminy Buenavista del Norte.
Tak jak płaskowyż Teno Alto, Masca długo żyła bez drogi i do drugiej połowy XX wieku dochodziło się do niej pieszo albo na ośle. Osadę utrzymywała woda, którą wąwóz pod nią miał przez cały rok. Jego dnem, między ścianami wysokimi miejscami na ponad 200 metrów, prowadzi dziś ścieżka do zatoki pod klifami Teno. Szlak działa w jedną stronę. Schodzi się nim po rezerwacji, a z zatoki do Los Gigantes płynie się łodzią.
Całą wieś widać z punktu widokowego La Cruz de Hilda, przy TF-436 około dwóch kilometrów przed Maską od strony Buenavisty. Ten widok i przejazd całą drogą mają własne wpisy, a wieś i wąwóz, razem z zasadami zejścia, opisuje osobny przewodnik.
Na płaskowyżu Teno Alto, na wysokości około 780 metrów, mieszkało w 2025 roku 56 osób. Dawniej płaskowyż liczył około czterystu mieszkańców. Drogę doprowadzono tu dopiero w 1972 roku, a utwardzono w połowie lat 80. To właśnie izolacja zachowała miejscowe tradycje, od karnawałowego Baile de Piñata po tajaraste, śpiewany taniec związany z ochroną upraw. Podstawą życia pozostają kozy i wyrabiany z ich mleka ser, nagradzany także poza Kanarami. Przy placu stoją kaplica San Jerónimo, bar i sklep z miejscowym serem.
Z doliny na płaskowyż prowadzi Callejón de Teno, dawna droga królewska, dziś szlak PR-TF 57. Przed epoką asfaltu było to jedyne połączenie El Palmar z Teno Alto. Zachował się na nim fragment bruku. Z płaskowyżu schodzi też do Buenavisty Camino del Risco, czyli ścieżka, którą niesiono zmarłych, a dalej na zachód biegnie szlak do Punta de Teno.
Niecały kilometr za placem krajobraz nagle zmienia kolor. Przy przełęczy Puerto Malo zaczynają się nagie, ochrowe zbocza z miękkiej, warstwowanej skały, którą woda wyżłobiła w iglice i baszty. Opisy tras nazywają je Paisaje Lunar, choć ta nazwa nie trafiła na żadną mapę. Nie należy ich mylić z oficjalnym Paisaje Lunar pod Vilaflor, który leży znacznie wyżej, w lesie sosnowym, i jest niemal biały.

Za iglicami płaskowyż znów zielenieje. Łagodne pastwiska schodzą stąd ku zachodniemu wybrzeżu, a za nimi otwiera się Atlantyk.

Pętla z El Palmar przez Teno Alto i ochrowe zbocza łączy w jednym dniu dolinę, płaskowyż i dawną drogę królewską. Jej przebieg i zdjęcia z każdego odcinka zebrała relacja z maja 2026 roku.
Na Kanarach słowo monte oznacza las, a nie górę, więc Monte del Agua to po prostu las wody. Jak tłumaczą tablice Parku Wiejskiego Teno, las laurowy na grzbietach wyłapuje wilgoć z przechodzących chmur. Oddaje ją potem w źródłach, z których nawadniano uprawy na zboczach i przy wybrzeżu. Ta zależność była na tyle oczywista, że dała mu nazwę.

Nie cały las jest stary. Według materiałów parku okolice Erjos i część dzisiejszego Monte del Agua były kiedyś polami. Porzucano je od drugiej połowy XX wieku i las wraca na nie stopniowo. Ten, który przetrwał, też nie był nietknięty, bo dawał drewno, węgiel drzewny i rośliny lecznicze, a tablice nazywają go dawną spiżarnią okolicy.

Na Cumbre de Bolico, grzbiecie nad doliną El Palmar i Maską, ludzie skopiowali to, co robią drzewa. Przy szlaku rozpięto łapacz mgły, czyli siatkę, na której osiadają kropelki z przechodzących chmur. Woda spływa do rynny pod jej dolną krawędzią, a stamtąd rurą dalej. Nieco ponad sto metrów dalej stoją ruiny Casas de la Cumbre, dawnych domów na skraju majątku Bolico.

Do lasu wchodzi się od Erjos albo od Las Portelas w dolinie El Palmar. Obie pętle przechodzą przez najwilgotniejszą część grzbietu i każda ma osobną relację.
Teno nie jest miejscem, do którego dojeżdża się bez sprawdzenia zasad, a każda jego część ma inne. Na cypel jeździ się tylko autobusem, przez cały rok.
Stan na listopad 2026: na Punta de Teno nie wolno wjechać prywatnym autem, wejść pieszo ani wjechać rowerem przez cały tydzień. Kursuje tam autobus TITSA 369 z dworca w Buenaviście, mniej więcej co godzinę (jazda ok. 20 minut, bilet 1 €), kursy zawiesza się, gdy pogoda zamyka drogę. Aktualne godziny i komunikaty publikuje gmina na buenavistadelnorte.es.
W górach wjazd zależy od alertów, które ogłasza się przy ryzyku pożaru lasu i innych zagrożeniach. Od lipca 2026 roku w takie dni turyści mogą nie wjechać do górskich osad. Wąwóz Maski ma niezależnie od tego własne zasady, z rezerwacją i obowiązkowym dojazdem autobusem.
Stan na październik 2026: w dni alertu (Alerta i Alerta Máxima) Cabildo, czyli samorząd wyspy, zamyka wjazd turystyczny do Maski, Teno Alto, Los Carrizales i El Palmar, także autom z wypożyczalni. Autobusy TITSA jeżdżą dalej. Zejście wąwozem Maski rezerwuje się na dzień od środy do soboty. Na szlak dojeżdża się linią 355 z Santiago del Teide, a łódź z zatoki do Los Gigantes kupuje się osobno. Aktualne zasady szlaku podaje jego zarządca na caminobarrancodemasca.com.
Do Buenavisty dojeżdża linia 363 z Puerto de la Cruz przez Icod de los Vinos, Garachico i Los Silos. Jedzie półtorej godziny i kursuje często, także w weekendy. Z dworca w miasteczku linia 355 jedzie przez El Palmar, Las Portelas i Mascę do Santiago del Teide. To ten sam autobus, którym dojeżdża się na szlak w wąwozie. Kursuje kilkanaście razy dziennie, a w dni otwarcia szlaku, od środy do soboty, mniej więcej dwa razy częściej. Na mapie poniżej są trasy po wybrzeżu, przez dolinę, płaskowyż i las na grzbiecie oraz zejście wąwozem Maski.
Ścieżka, którą znoszono zmarłych z Teno Alto, jest dziś oznakowanym szlakiem PR-TF 58. Schodzą nią turyści z plecakami zamiast skrzyni, ku tej samej równinie, którą widać z krawędzi płaskowyżu.