Płaskie dno doliny, na którym stoi Santiago del Teide ze swoimi polami, było kiedyś głębokim i wąskim wąwozem. Tak zaczyna się tablica przy Mirador de Valle de Arriba, ustawiona przez Cabildo, czyli samorząd wyspy, i gminę Santiago del Teide. Z zakrętu TF-82 nad miasteczkiem widać obu sprawców tej zmiany naraz. Po jednej stronie stoją stare, poszarpane góry Teno, po drugiej młode stożki wulkaniczne, a za nimi Teide.
Wąwóz zasypany z dwóch stron
Na południe dolina otwiera się w stronę miasteczka. Prawą stronę kadru zamyka wysokie, skaliste zbocze, które należy już do masywu Teno, jednej z trzech najstarszych części wyspy. Według tablicy przez miliony lat erozja zdzierała materiał z tych gór i znosiła go w dół, do dawnego wąwozu. W głębi, między zboczami, prześwituje ocean. W dniu wycieczki, przed jedenastą, leżał nad nim wał chmur.

Druga strona doliny to Dorsal de Abeque, grzbiet wulkaniczny ciągnący się od Teide i Pico Viejo aż do Teno. Tablica nazywa go terenem, który wciąż się buduje. Tu wybuchały najmłodsze wulkany wyspy i stąd lawa spływała do doliny. Lawy Montaña Bilma, stożka sprzed około pięciu tysięcy lat, częściowo zamknęły górny koniec doliny jak zapora. Za nią woda odkładała naniesiony materiał i tak powstało szerokie, równe dno, na którym zmieściło się miasteczko i jego uprawy.
Teide nad młodymi stożkami
Na wschód widok zmienia się w przekrój przez cały ten grzbiet. Na horyzoncie wznosi się szpic Teide, a tuż na prawo od niego szersza sylwetka Pico Viejo. Bliżej, nad zieloną doliną, stoi dwuwierzchołkowy stożek Montaña Bilma. Na tym samym grzbiecie leży Chinyero, wulkan, który w listopadzie 1909 roku wybuchł jako ostatni na Teneryfie.

Pola na dnie dawnego wąwozu
Prosto w dół widać, co z tego wyszło. Na równym dnie leżą prostokąty pól, przy drodze rośnie rząd palm, a za nimi ciągną się rzędy winorośli. Tablica nazywa dolinę żyzną i przypomina, że wykorzystano ją pod rolnictwo i hodowlę. Wymienia też przysiółki, które tu wyrosły, wśród nich Valle de Arriba, od którego punkt widokowy wziął nazwę. W górnej części gminy winorośl, migdałowce i figowce rosną tuż obok zastygłych law.

Wulkany z grzbietu nie przestały być sąsiadami. Kiedy w 1909 roku erupcja Chinyero zagroziła dolinie, mieszkańcy wynieśli figurę Santísimo Cristo del Valle aż do spływającej lawy. Według tradycji lawa nie popłynęła dalej. Od tamtego roku w maju procesja niesie figurę do kapliczki El Calvario de los Baldíos powyżej Valle de Arriba.
Informacje praktyczne
Punkt widokowy leży na serpentynach TF-82 nad Santiago del Teide, przy drodze w stronę Erjos. Wystarczy kilkuminutowy postój w przejeździe, a tablica z opisem doliny ma wersje po hiszpańsku, angielsku i niemiecku. Kilka minut dalej ta sama droga wspina się na przełęcz Puerto de Erjos. Dolinę od środka, od strony młodych stożków, pokazuje pętla Valle de Arriba - Montaña de la Cruz - Valle de Arriba, a samo miasteczko - wpis o Santiago del Teide.
Autobus pod sam punkt nie dojeżdża. Stan na październik 2026: najbliższe przystanki linii, którymi realnie da się tu dotrzeć, leżą przy TF-82 około 800-900 m od punktu widokowego. To Santiago del Teide Norte niżej, w stronę miasteczka, i Las Barreras wyżej, przy przełęczy Puerto de Erjos. Z Costa Adeje jadą tam linie TITSA 460 i 464, razem kilkanaście kursów dziennie w dni robocze i mniej w weekendy. Od strony Icod de los Vinos i Puerto de la Cruz kursuje linia 325, kilka razy dziennie. Od przystanku trzeba jeszcze dojść wzdłuż ruchliwej drogi, więc wygodniej przyjechać samochodem. Rozkład najlepiej sprawdzić przed wyjazdem na titsa.com.










