Valle de Arriba - Montaña de la Cruz - Valle de Arriba

Półtora kilometra od startu w Valle de Arriba stoi biała kapliczka El Calvario de Los Baldíos, do której co roku w maju, podczas fiest w Valle de Arriba, dochodzi procesja z figurą Chrystusa. Procesja upamiętnia rok 1909, gdy mieszkańcy wynieśli figurę Chrystusa naprzeciw lawie z Chinyero, a lawa, jak głosi tradycja, nie popłynęła dalej.

Z Calle el Reventón pętla wchodzi niemal od razu na południowy skraj rezerwatu Chinyero. Za kapliczką robi szerokie koło pod Montaña de la Cruz, przez sosnowy las i pola czarnej lawy, nad którymi co jakiś czas pokazuje się stożek Teide.

Z Valle de Arriba do El Calvario

Początek wypada na skraju zabudowy Valle de Arriba, przysiółka leżącego nad Santiago del Teide. Już pierwsze metry prowadzą po suchym, kamienistym zboczu, z którego dobrze widać, jak dolina rozszerza się ku zachodowi. Ścieżka nie szuka cienia - od razu idzie przez niskie krzewy i jasny pył, a horyzont zamykają grzbiety Teno z Cruz de Gala.

Kilka minut dalej zbocze rozchyla się szerzej. Po jednej stronie zostają kamienne murki i krzewy winorośli, po drugiej pojawia się ocean przykryty cienką warstwą chmur, a nad nią zarys La Gomery. To jeszcze nie jest księżycowy krajobraz Chinyero znany z wyższych partii rezerwatu - raczej strefa przejściowa, gdzie uprawne skrawki ziemi stykają się z ciemną lawą i pojedynczymi stożkami.

Biała kapliczka El Calvario de los Baldíos stoi dokładnie tam, gdzie zbiegają się drogi i ścieżki z kilku stron. Tradycyjna procesja błagalna niesie tu z kościoła San Fernando Rey figurę Santísimo Cristo del Valle, tę samą, którą w 1909 roku wyniesiono ku spływającej lawie. Przy kapliczce krzyżuje się też pętla szlaku kwitnących migdałowców, na który warto wrócić zimą.

Za kapliczką zaczyna się dłuższy, otwarty odcinek podejścia. Trasa nie wspina się gwałtownie, ale konsekwentnie nabiera wysokości po zboczu usianym kamieniami. Za plecami zostają grzbiety nad doliną Santiago, a dalej ocean.

Teide pokazuje się dopiero po zakręcie

Wulkan nie dominuje od początku. Jego zarys wyrasta dopiero później, daleko na wschodzie, ponad niższymi stożkami i krzewami, a przy calimie potrafi zniknąć zupełnie. Bliżej, po prawej stronie, wznosi się porośnięta sosnami Montaña del Estrecho.

Później przychodzi najbardziej kojąca zmiana na całej trasie. Otwarte, nasłonecznione zbocze urywa się i zaczyna szeroka droga między sosnami kanaryjskimi. Cień nie jest jeszcze pełny, ale po dłuższym marszu w słońcu od razu czuć różnicę.

Jeszcze lepiej wypada węższa ścieżka wysypana igliwiem. Kamienne krawędzie porządkują jej przebieg, ale najważniejsze jest miękkie podłoże i cisza, która po kamienistym początku wydaje się niemal nienaturalna.

W prześwitach między pniami można trafić na muflona. To gatunek obcy i inwazyjny, sprowadzony na Teneryfę w 1971 roku jako zwierzyna łowna. Zjada rośliny endemiczne, dlatego Cabildo, czyli samorząd wyspy, prowadzi odstrzał, którego celem jest likwidacja populacji. Tego dnia samiec z zakręconymi rogami leżał spokojnie przy skale, w cieniu sosen. Więcej kadrów z rezerwatu jest w galerii Chinyero.

Las nie trwa jednak długo. Czarne pole lawy szybko wraca na pierwszy plan, a sosny wyrastają prosto z ciemnego żwiru i porowatej skały. Rezerwat Chinyero obejmuje około 24 km² w gminach Santiago del Teide, El Tanque i Garachico. Jego osią jest wulkan o tej samej nazwie (1560 m n.p.m.), którego erupcja z listopada 1909 roku była ostatnią na Teneryfie. W okolice samego stożka prowadzi pętla San José de Los Llanos - Chinyero - San José de Los Llanos.

Pętla pod Montaña de la Cruz

W środkowej części pętli trasa znów wchodzi między pnie i przez chwilę robi się niemal geometryczna. Prosty odcinek prowadzi jak korytarz. Wycieczka składa się z odcinków PR-TF 43.3 i PR-TF 43.2, spiętych lokalnymi drogami oraz ścieżkami na południowym skraju rezerwatu.

Wyjście z lasu znowu zmienia skalę widoku. Za plecami zostaje Montaña del Estrecho, sąsiadka Montaña de la Cruz. Porośnięty sosnami stożek wyrasta z szerokich czarnych spływów lawy, między którymi prowadzi droga.

Kilka minut później z bliska pokazuje się Montaña Bilma. Przez drugą połowę wędrówki ten stożek raz stoi z przodu, raz odsuwa się na bok. Wybuchł około 5000 lat temu, a jego lawa częściowo zamknęła górny koniec doliny Santiago. Za tą zaporą woda przez wieki nanosiła osady, aż powstało szerokie, płaskie dno, na którym stoi dziś miasteczko z polami.

Na tym odcinku wraca też najdalszy plan. Nad polem lawy wyrastają Teide i Pico Viejo, w sierpniu bez śniegu, który zimą bywa na szczytach. W letnim świetle oba są bardziej niebieskawe niż białe i tym mocniej odcinają się od czerni lawy i zieleni niższych stożków.

Powrót po czarnej grzędzie

Dalej trasa idzie wąską, lekko wyniesioną ścieżką, z lawą po jednej stronie i niższymi zaroślami po drugiej. Ścieżka dochodzi do drogi znanej z podejścia, tuż powyżej kapliczki El Calvario de los Baldíos. Stamtąd do Valle de Arriba wraca się tą samą drogą, już cały czas w dół.

Informacje praktyczne

Do Valle de Arriba, przysiółka powyżej Santiago del Teide, najwygodniej dojechać samochodem i zostawić auto przy Calle el Reventón. Sama trasa nie wymaga pozwoleń, ale prowadzi przez Rezerwat Chinyero, dlatego nie ma sensu schodzić z wydeptanego śladu - zwłaszcza na odcinkach lawowych, gdzie teren z boku wygląda na łatwy tylko z daleka. Dwa razy w roku, wiosną i jesienią, Cabildo prowadzi w rezerwacie odstrzał muflonów i na ten czas zamyka szlaki PR-TF 43 w danym sektorze. Terminy zmieniają się co roku, więc przed wyjściem warto sprawdzić ogłoszenia.

Na tej pętli przydają się dobre buty, woda i osłona od słońca bardziej niż kijki. Cienia jest sporo tylko w sosnowym fragmencie, a na czarnej lawie upał odbija mocniej niż na zwykłej ziemi. Numery PR-TF obejmują tylko część pętli, więc ślad offline albo mapa w telefonie dają więcej spokoju.

Na ostatnim kilometrze, w drodze w dół do Valle de Arriba, przed oczami wraca dolina Santiago z tarasami, kamiennymi murkami i domami miasteczka, którego mieszkańcy w 1909 roku wynieśli figurę Chrystusa naprzeciw lawie.