Co roku 7 września ścieżką u północnego podnóża Montaña Grande idą tłumy pielgrzymów z Güímar do El Socorro, niosąc figurę Matki Bożej. Ta pętla dochodzi do ich drogi od drugiej strony, przez pola lawy Reserva Natural Especial del Malpaís de Güímar. Pod wulkanem i tuż przed El Socorro biegnie nią przez krótki odcinek. Dociera do kaplicy i krzyża, do których zmierza pielgrzymka, i wraca brzegiem oceanu do Puertito de Güímar.
Wulkan młodszy niż sąsiedzi
Malpaís znaczy po hiszpańsku „zła ziemia”. Tak na Kanarach nazywa się pola młodej, jeszcze niezwietrzałej lawy, po których niewygodnie się chodzi i które trudno zamienić w pole uprawne. Rezerwat obejmuje około 450 ha między Puertito de Güímar a El Socorro. Chroniony jest od 1987 roku, od 1994 roku ma status specjalnego rezerwatu przyrody (hiszp. Reserva Natural Especial), a w 2006 roku objął cały malpaís.
Krajobraz rezerwatu ukształtował przede wszystkim jeden wulkan. Montaña Grande wypełniła lawą przybrzeżną równinę i częściowo zasypała starsze stożki, Morras del Corcho i nadmorską Montaña de la Mar. Kanaryjscy wulkanolodzy zaliczają tutejsze lawy do najlepiej zachowanych na Teneryfie. Obok gładkich potoków o powierzchni zmarszczonej jak zwoje sznura leżą tu pola ostrych, kanciastych bloków, a pod nimi biegną tunele lawowe.
Szlaki rezerwatu zaczynają się na północnym skraju Puertito. Ta pętla skręca na rozwidleniu w lewo, w głąb lądu, i od razu kieruje się na Montaña Grande, widoczną na horyzoncie jako największy stożek wybrzeża.

Guma do żucia z krzaka
Na lawie najlepiej radzą sobie wilczomlecze. Wyższy cardón (wilczomlecz kanaryjski, Euphorbia canariensis) tworzy kępy kanciastych, kolumnowych pędów, a niższa tabaiba dulce (Euphorbia balsamifera) rośnie w zwartych, okrągłych krzakach. Razem budują zbiorowisko, które specjaliści uważają za jeden z najlepszych przykładów tego typu roślinności na wyspie. Tablice przy ścieżce opowiadają o obu roślinach.
Oba wilczomlecze mają w pędach biały, lepki lateks, ale to zupełnie inne substancje. Lateks cardónu jest żrący i silnie trujący. Lateksem wilczomleczy ogłuszano kiedyś ryby uwięzione w skalnych basenach przy brzegu. Sok tabaiby dulce jest łagodny i dawniej znajdował zastosowanie w domu. Zastygły na słońcu żuto jak gumę, bo miał wzmacniać zęby. W 1945 roku mieszkaniec Las Palmas zgłosił w Hiszpanii patent na produkcję gumy do żucia z tego lateksu, która miała zastąpić gumę sprowadzaną z Ameryki.

Rezerwat nie jest dziką pustką. Ludzie korzystali z tych pól od czasów przed konkwistą, a do dziś zostały po nich kamienne murki, poletka, kanały na wodę, studnie i solniska przy brzegu.
Jedna ze studni, Pozo Cueva Honda, dzieli nazwę z pobliskim tunelem lawowym, długim na ponad sto metrów. Studnia jest dziś nieczynna. Kilka metrów od niej z ziemi przy ścieżce wystaje rdzawy zawór w prostokącie usypanym z kamieni.

Pod Montaña Grande
Ścieżka pnie się łagodnie aż do zachodniego podnóża Montaña Grande, gdzie osiąga najwyższy punkt pętli, około 118 m n.p.m. Sam stożek sięga 277 m i jest najwyższym wzniesieniem na wybrzeżu doliny Güímar. Ścieżka nie wchodzi na szczyt, tylko obchodzi wulkan od zachodu i północy. Ze ścieżki nie widać, że na szczycie kryje się krater o średnicy około 300 m i głębokości około 50 m. Jest niesymetryczny, szerszy od strony zawietrznej, co tłumaczy się działaniem wiatru w czasie erupcji.

Ostatni odcinek drogi pielgrzymów
U północno-zachodniego podnóża Montaña Grande trasa wchodzi na Camino del Socorro. Ta droga prowadzi z centrum Güímar do El Socorro, liczy 4,6 km i od 2001 roku jest chroniona jako dobro kultury (hiszp. Bien de Interés Cultural) w kategorii miejsca historycznego. Autostrada TF-1 biegnie tu kilkadziesiąt metrów dalej i przez chwilę słychać przejeżdżające auta.
Tą drogą schodzi 7 września Romería del Socorro, uważana za najstarszą pielgrzymkę na Wyspach Kanaryjskich. Figura Matki Bożej z El Socorro wędruje z Güímar do swojej kaplicy, a następnego dnia wraca do miasta. Pętla idzie z pielgrzymami tylko kilkaset metrów. Potem odbija na drogę gruntową, która biegnie przez rezerwat bliżej wulkanu, i wraca na Camino dopiero przed samym El Socorro.

Awionetka bez rejestru
Przed samym El Socorro, na rondzie przy terenach przemysłowych, na słupach stoi awionetka. Napis AY-GMR na kadłubie wygląda jak znak rejestracyjny, ale to skrót od Ayuntamiento de Güímar, czyli urzędu gminy. Gmina kupiła i odnowiła kadłub, a pomnik, nazywany po prostu La Avioneta, odsłonięto w listopadzie 2018 roku.

Równina wokół El Socorro przez lata uchodziła za miejsce na lotnisko. W 1935 roku samorząd wyspy, czyli Cabildo, poparł budowę portu lotniczego właśnie tutaj, a projekt przygotował architekt José Enrique Marrero Regalado. Nazwa El Socorro, kojarząca się z wołaniem o ratunek, wydała się złą wróżbą dla lotniska, więc projekt przemianowano na La Hidalga. Rok później zdecydowano jednak o lotnisku w Los Rodeos koło La Laguny, dzisiejszym Tenerife Norte, a w El Socorro miał powstać tylko pomocniczy pas startowy. Nigdy go nie zbudowano.
Samoloty wylądowały tu dopiero w 1958 roku. W nocy z 16 na 17 października na Teneryfę dotarła szarańcza, a pierwsze roje zauważono właśnie w gminie Güímar. Ostatni odcinek Camino del Socorro przed osadą poszerzono wtedy w prowizoryczne lądowisko dla awionetek zwalczających plagę. To ten sam kawałek drogi, którym pętla dochodzi do El Socorro. Pomnik postawiono na sześćdziesiątą rocznicę tamtej akcji.
Gdzie Guanczowie znaleźli figurę
Trasa prowadzi na plac z kaplicą Ermita del Socorro. Według tradycji spisanej w 1594 roku przez dominikanina Alonsa de Espinosę dwaj pasterze guanczańscy znaleźli na pobliskiej plaży Chimisay figurę Matki Bożej, długo przed konkwistą wyspy. To ta sama opowieść, od której zaczyna się kult Matki Bożej z Candelarii, patronki Wysp Kanaryjskich. Nazwa wsi ma pochodzić od wezwania o pomoc (hiszp. socorro), które padło, gdy figurę przenoszono w głąb doliny.
Pierwszą kaplicę postawiono przy plaży na początku XVI wieku, a pod koniec stulecia odbudowano ją w innym miejscu. W XIX wieku ją rozbudowano. Od 1990 roku jest chroniona jako zabytek.

Za kaplicą trasa skręca ku oceanowi i mija drugą, małą kaplicę z około 1915 roku. Postawiono ją prawdopodobnie w miejscu pierwszej, nadmorskiej. Dalej stoi dawny zbiornik na wodę zwany Aljibe de la Virgen, a kilkadziesiąt metrów od ścieżki Cruz de Tea. Ten krzyż przy plaży Chimisay według tradycji wskazuje miejsce znalezienia figury. Wieczorem w dniu pielgrzymki mieszkańcy odgrywają tu przy nim scenę odnalezienia. Sama plaża Chimisay, z ciemnym piaskiem i otoczakami, ma dziś kąpielisko osłonięte kamiennym falochronem.

Powrót brzegiem
Od krzyża trasa zawraca na południe i do samego Puertito trzyma się wybrzeża. Za plażą w El Socorro brzeg pokrywają czarne, obtoczone przez fale otoczaki. Na małym cyplu stoi betonowy blok ze szczelinami strzelnic, przykryty kamieniami lawy, a przy nim ruiny kamiennych ścian. Mapy oznaczają to miejsce jako baterię artylerii nadbrzeżnej. Na początku lat 40. hiszpańska armia umacniała wybrzeża Teneryfy w obawie przed desantem aliantów, choć sama Hiszpania pozostała w czasie II wojny światowej neutralna. Do desantu nigdy nie doszło.

Ścieżka biegnie dalej po niskiej, czarnej lawie upstrzonej jasnymi plamami. Za plecami wybrzeże ciągnie się na północ, w stronę Candelarii, a nad nim wznoszą się zbocza grzbietu, który od El Teide biegnie w stronę Anagi.

Po drodze ścieżka wspina się na niewysoką Montaña de la Mar z punktem widokowym. To jeden ze starszych stożków, częściowo zasypanych przez lawy Montaña Grande. Przy brzegu sterczą tu czerwonawe skały, a fale wcinają się między nie w małą zatoczkę. Ten sam odcinek wiosną wygląda inaczej, gdy kwitną tabaiby, co widać na zdjęciach z trasy z Puertito de Güímar do Candelarii.

Ostatni przystanek przed Puertito to Playa de Las Arenitas. Mimo nazwy piasku jest tu niewiele, tylko jasne łachy między blokami lawy i płytkie kałuże wody morskiej w zagłębieniach skał. Kilkaset metrów dalej zaczynają się pierwsze domy Puertito de Güímar.

Informacje praktyczne
Pętla zaczyna się i kończy w Puertito de Güímar, do którego dojeżdżają autobusy TITSA. Samochodem dojeżdża się od autostrady TF-1, a zaparkować najłatwiej w miasteczku i dojść kilka minut do północnego skraju zabudowy, gdzie zaczynają się szlaki rezerwatu.
Na całej trasie nie ma cienia, a wiatr od oceanu łatwo maskuje siłę słońca. Przyda się nakrycie głowy, krem z filtrem i zapas wody na całą pętlę. Ścieżki są wyraźne, ale biegną po luźnym żwirze i ostrej lawie, więc lepiej sprawdzają się buty z twardą podeszwą niż sandały. Rośliny w rezerwacie są chronione, a lateksu cardónu nie warto dotykać.
Najwięcej koloru rezerwat ma wiosną, gdy kwitną rośliny, ale surowy, brunatny krajobraz pozostałych miesięcy lepiej oddaje charakter tego miejsca. 7 i 8 września Camino del Socorro i El Socorro wypełniają pielgrzymi, więc kto szuka spokoju, powinien wybrać inny dzień. Kto natomiast chce zobaczyć pielgrzymkę, może dołączyć do niej na ostatnim odcinku Camino przed El Socorro.










