Las Galletas - Costa del Silencio

W 1963 roku belgijski przedsiębiorca Michel Albert Huygens zaczął budować na pustym, płaskim wybrzeżu za Las Galletas osiedle wakacyjne dla turystów z północy Europy. Nazwę złożył z dwóch krajów, Teneryfy i Belgii, i tak powstało Ten-Bel. Wokół niego wyrosło później całe Costa del Silencio. Ten krótki spacer prowadzi z rybackiego Las Galletas przez dawne centrum Ten-Bel aż na lawowe klify, na których kurort się kończy.

Łodzie przy plaży, ryby przy nabrzeżu

Trasa zaczyna się na zachodnim skraju Las Galletas, przy Avenida del Atlántico (TF-66), i od razu schodzi nad Playa de Las Galletas. Plaża ma ok. 420 m długości. Według serwisu turystycznego Cabildo, czyli samorządu wyspy, brzeg tworzy mieszanka otoczaków i drobnego ciemnego piasku. Przy samej wodzie leżą głównie szare otoczaki. Po drugiej stronie wody stoją maszty przystani Marina del Sur. Mieści 176 jednostek o długości od 4 do 20 m. Więcej o samej miejscowości jest w osobnym wpisie o Las Galletas.

Wzdłuż przystani biegnie nadmorski Paseo Litoral, przy którym jeden lokal stoi obok drugiego. Rybacki charakter Las Galletas nie jest tu tylko dekoracją. Przy nabrzeżu wciąż pracują rybacy, a świeże ryby kupuje się w sklepie miejscowego bractwa rybackiego (cofradía de pescadores). W kartach restauracji przy promenadzie dominują ryby i owoce morza. Nad lokalami przy przystani góruje niebieska wieżyczka z nazwą mariny.

Równolegle do promenady, kilka kroków w głąb, biegnie deptak Rambla Dionisio González. Pod drzewami i drewnianymi pergolami stoją tu ławki, a wzdłuż rabat kwitną krzewy. Deptak prowadzi w stronę gminnego centrum kultury Las Galletas.

Pierwszy kompleks turystyczny południa

Od przystani trasa skręca na wschód i bocznymi uliczkami dochodzi do zachodniego skraju zatoki La Ballena. Leży tu ogromny basen La Ballena, ale z tej strony widać tylko jego brzeg. Całość najlepiej ogarnąć wzrokiem z klifu po drugiej stronie zatoki, więc trasa zawraca stąd w głąb lądu, do dawnego centrum Ten-Bel.

Według fundacji Docomomo Ibérico, która dokumentuje architekturę modernistyczną, Ten-Bel był pierwszym kompleksem turystycznym zbudowanym na południu Teneryfy. Plan zagospodarowania z 1963 roku przygotowali architekci Javier Díaz-Llanos i Vicente Saavedra razem z Luisem Cabrerą. Osiedle złożono z odrębnych zespołów, z których każdy dostał własną nazwę i charakter: willi Bellavista, domów z patio Carabela, apartamentowców Drago, Eureka, Frontera i Géminis oraz aparthoteli Alborada i Maravilla. Pierwsze białe bryły murowano z miejscowego kamienia, a w kolejnych przybywało surowego betonu. Dwa ostatnie, aparthotele Alborada i Maravilla, złożono niemal w całości z betonowych prefabrykatów z własnej wytwórni.

Sercem osiedla było centrum handlowe, nad którym do dziś góruje betonowa wieża z napisem TEN BEL. W latach 80., w szczytowym okresie, Ten-Bel miało ponad pięć tysięcy miejsc noclegowych. Przyjeżdżali tu Brytyjczycy, Niemcy, Holendrzy, Francuzi, Skandynawowie, a przede wszystkim Belgowie. Po śmierci Huygensa w 2002 roku własność stopniowo rozdrobniła się między wielu właścicieli i kompleks zaczął podupadać. Diario de Avisos pisało w 2013 roku, że z ponad 70 lokali w centrum handlowym otwartych zostało około dziesięciu.

Basen, do którego wpływa ocean

Z centrum Ten-Bel trasa schodzi z powrotem ku wybrzeżu, tym razem na wschodni brzeg zatoki La Ballena. Z niskiego lawowego klifu basen widać w całości. To wielka niecka oddzielona od oceanu betonowym murem, z leżakami i parasolami na obrzeżu. Po prawej, przy samym basenie, leży Playa de La Ballena, mała piaszczysta zatoczka ze spokojną wodą.

W planie Ten-Bel basen był ogólnodostępnym kąpieliskiem i należał do pasa usług osiedla, razem z parkiem i centrum handlowym. Do niecki wlewa się woda z oceanu, dlatego basen bywa nazywany naturalnym, choć zbudowali go ludzie.

Ścieżka widokowa z planu z 1963 roku

Na wschód od basenu nie ma już żadnej plaży. Brzeg tworzą czarne lawowe klify, w które ocean wcina się wąskimi zatokami o turkusowej wodzie. Na krawędziach skał stoją tarasowe bloki apartamentowe. To już Costa del Silencio. Z wakacyjnych osiedli zrobiło się tu z czasem zwykłe miasteczko, które według INE miało w 2025 roku 7348 mieszkańców. O jego codziennym życiu więcej jest we wpisie o Costa del Silencio. Za wschodnim skrajem zabudowy wznosi się stożek Montaña Amarilla, pomnik przyrody leżący już w gminie San Miguel de Abona. Prowadzi stamtąd dalej trasa przez Golf del Sur do Los Abrigos.

Nadmorską ścieżkę widokową wzdłuż klifów, prowadzącą aż do basenu, przewidział już plan z 1963 roku, razem z siecią alejek łączących poszczególne osiedla. Dziś biegnie samą krawędzią klifu, a od urwiska oddziela ją kamienny murek. W jednym miejscu tuż pod ścieżką otwiera się skalny łuk, przez który z góry widać turkusową wodę.

Po obejściu kolejnej zatoki warto obejrzeć się na zachód. Za ciemnymi skałami, po drugiej stronie zatoki La Ballena, rozciąga się jasna zabudowa Las Galletas, czyli punkt, w którym zaczynał się spacer. Plaża startowa leży stąd około kilometra w linii prostej, choć trasa dotarła tu okrężnie, przez centrum Ten-Bel.

Od klifów ślad odbija w głąb Costa del Silencio i ulicami Calle Polifemo i Calle Diana dochodzi do przystanku autobusowego Diana, na którym się kończy. Wieża z napisem TEN BEL zostaje za plecami. Autorzy planu z 1963 roku celowo ograniczyli usługi wewnątrz osiedla i przeznaczyli rybackie Las Galletas, w którym zaczyna się spacer, na zaplecze dla turystów. To tam, przy promenadzie nad przystanią, jeden lokal wciąż stoi obok drugiego.

Informacje praktyczne

Do Las Galletas dojeżdża się z autostrady TF-1. Od zjazdu przy Montaña de Guaza prowadzi droga TF-66, a od zjazdu w pobliżu lotniska Tenerife Sur do miasteczka wjeżdża się drogą TF-652. Oba końce trasy obsługują autobusy TITSA. W Las Galletas są przystanki La Paz i Colegio Las Galletas, a na mecie przystanek Diana. Po spacerze łatwo więc wrócić do punktu startu albo pojechać dalej wzdłuż wybrzeża. Numery linii zmieniają się co jakiś czas, dlatego przed wyjazdem warto je sprawdzić na stronie TITSA.

Trasa jest płaska i prawie w całości prowadzi chodnikami, deptakami i ubitą ścieżką nad klifem. Wystarczą zwykłe wygodne buty. Odcinek nad klifami jest odsłonięty i nie ma na nim cienia, a południe wyspy bywa słoneczne przez cały rok. Warto więc wziąć nakrycie głowy, krem z filtrem i wodę. Kąpać się można na Playa de Las Galletas oraz na Playa de La Ballena. Przy wyższej fali lepiej trzymać się z dala od krawędzi lawowych klifów.