Chamorga - wschodni kres cywilizacji

Od XVI do XIX wieku mieszkańcy Chamorgi pasali kozy i najmowali się do pracy, a na zmianę pilnowali morza. Wypatrywali wrogich flot nadpływających od północy i ostrzegali o nich ogniem oraz flagami. Dziś o tej służbie przypomina tablica przy kaplicy. Sama wieś na wschodnim krańcu Anagi kojarzy się raczej ze szlakami.

Przysiółek Taganany, dzielnica Santa Cruz

Chamorga leży w górnej części wąwozu, od którego wzięła nazwę. Słowo pochodzi z języka Guanczów i oznaczało właśnie wąwóz i dolinę. Osada ma średnio około 478 m n.p.m. i razem z Lomo de Las Bodegas, La Cumbrillą i Las Casillas tworzy obszar zwany Punta de Anaga. Według danych z 2018 roku mieszkały tu 43 osoby.

Administracyjnie to Santa Cruz de Tenerife, choć do centrum miasta jest stąd ponad 32 kilometry. Do 1877 roku cała Punta de Anaga należała jednak do Taganany, po drugiej stronie gór, i ślad tej zależności przetrwał w kaplicy. Przez większość swojej historii Chamorga była osiągalna tylko pieszo. Asfalt pojawił się późno, bo około 1970 roku.

Pierwszą szkołę otwarto tu w latach 40. XX wieku. Ostatnia, Ricardo Hodgson Balestrino, uczyła dzieci także z Lomo de Las Bodegas i La Cumbrilli. Zamknięto ją w 2014 roku, a uczniów przeniesiono do szkoły w Roque Negro.

Figura przyszła z Taganany

Na niewielkim placu stoi Ermita de la Inmaculada Concepción, zbudowana w latach 30. XX wieku. To biała kaplica z ostrołukowym wejściem i pojedynczą dzwonnicą nad szczytem. Do dziś należy do parafii Nuestra Señora de las Nieves w Tagananie.

Z kościoła Las Nieves pochodzi też XVII-wieczna figura Niepokalanej, której kaplica jest poświęcona. Wnętrze jest skromne, z drewnianą ścianą za ołtarzem i kilkoma mniejszymi figurami na półkach. Patronalne święto Niepokalanej przypada w Chamordze na jesień, a w lipcu wieś świętuje jeszcze Virgen del Carmen.

Tafada pilnowała północnego horyzontu

Tablica o strażnicach stoi przy samym placu. Atalaya de Tafada działała od XVI do XIX wieku i tworzyła sieć ostrzegawczą razem z punktami w Igueste de San Andrés i na Sabinalu.

Strażnikami byli mieszkańcy Chamorgi, Roque Bermejo i Las Palmas de Anaga. Przy punktach obserwacyjnych chronili się w jaskiniach, drewnianych budkach albo kamiennych szałasach, a czuwanie łączyli z pracą pasterzy kóz i robotników najemnych.

Smocze drzewa przy domach

Osada leży u stóp wilgotnego lasu porastającego grzbiety Anagi, a nad domami wznoszą się skały Roque Bichuelo, Montaña Tafada i Roque de los Matos. Przy zabudowie rośnie sporo drzew smoczych. Na obrzeżach zostały tarasy i małe pola. Większość mieszkańców pracuje w mieście, a ziemię przy domach uprawia na własne potrzeby.

Z Chamorgi wychodzi kilka oznakowanych szlaków. PR-TF 5 wiedzie do Igueste de San Andrés. Pętla PR-TF 6 schodzi do Roque Bermejo i wraca przez Las Palmas i El Draguillo, a z jej dolnej części można dojść do Faro de Anaga. Wariant tej pętli, PR-TF 6.1, nosi nazwę Tafada, tak jak dawna strażnica.

Jedna droga i niewiele kursów

Jedynym dojazdem jest TF-123, poprowadzona od przełęczy El Bailadero. Prawie na całej długości jest wąska i kręta, więc na sam przejazd trzeba zarezerwować więcej czasu, niż sugeruje mapa. Dojeżdża tu też autobus TITSA, ale kursów jest kilka dziennie, dlatego rozkład trzeba sprawdzić przed wyjazdem.

W osadzie nie ma sklepu. Wodę i jedzenie lepiej przywieźć ze sobą, zwłaszcza przed wyjściem na szlak, bo zejście do Roque Bermejo oznacza potem powrót pod górę.